Czym jest yersinioza i jakie bakterie ją wywołują?
Yersinioza to zakaźna choroba odzwierzęca, wywoływana głównie przez bakterie Yersinia enterocolitica oraz rzadziej Yersinia pseudotuberculosis. Choroba należy do grupy zoonoz, co oznacza, że przenosi się ze zwierząt na ludzi. Głównym rezerwuarem tych bakterii są świnie, które często są bezobjawowymi nosicielami, co utrudnia kontrolę zakażenia w środowisku hodowlanym.
Jak można się zarazić bakterią yersinia?
Głównym mechanizmem zakażenia jest droga pokarmowa. Bakterie dostają się do organizmu człowieka przede wszystkim przez spożycie skażonej żywności lub wody. Najczęściej zakażenia wynikają z:
- spożycia surowej lub niedogotowanej wieprzowiny, zwłaszcza podrobów i surowych jelit, które stanowią największe zagrożenie,
- picie niepasteryzowanego mleka,
- konsumpcji warzyw i owoców nawożonych skażoną odchodami zwierząt glebą lub nawadnianych z zanieczyszczonych źródeł,
- spożywania skażonej wody, zwłaszcza pochodzącej z naturalnych źródeł lub studni,
- rzadziej – kontaktu bezpośredniego z zakażonymi zwierzętami lub ich odchodami.
Warto podkreślić, że zakażenie może przebiegać także przy kontakcie ze skażonym mięsem lub powierzchniami, dlatego higiena w kuchni ma kluczowe znaczenie.
Dlaczego bakterie yersinia rozwijają się mimo przechowywania w lodówce?
Jedną z charakterystycznych cech bakterii Yersinia enterocolitica jest ich psychrofilny charakter, co oznacza, że potrafią rozwijać się w niskich temperaturach, typowych dla przechowywania żywności w lodówce. W praktyce oznacza to, że produkty spożywcze, które nie zostały odpowiednio poddane obróbce termicznej lub pasteryzacji, mogą stanowić źródło zakażenia nawet po dłuższym czasie przechowywania w chłodni.
Ta właściwość bakterii zwiększa ryzyko zakażenia, gdyż konsumenci często błędnie zakładają, że niska temperatura całkowicie eliminuje ryzyko rozwoju drobnoustrojów.
Jakie czynniki zwiększają ryzyko zakażenia?
Największe ryzyko związane jest z kontaktem z surowymi jelitami zakażonego zwierzęcia, co jest szczególnie niebezpieczne dla osób pracujących przy uboju lub przetwórstwie mięsa. Inne istotne czynniki ryzyka to:
- picie wody ze studni lub źródeł, które mogą być skażone odchodami zwierząt,
- spożywanie mleka niepasteryzowanego lub źle pasteryzowanego,
- nieprzestrzeganie higieny rąk po kontakcie z surowym mięsem lub zwierzętami,
- uszkodzenia skóry, które w rzadkich przypadkach mogą stanowić drogę zakażenia poprzez kontakt z zakażoną krwią lub odchodami.
Zakażenie człowiek-człowiek jest bardzo rzadkie i zdarza się głównie w środowiskach rodzinnych lub szpitalnych.
Jak zapobiegać zakażeniu yersinia?
Podstawą profilaktyki jest unikanie spożywania surowego lub niedogotowanego mięsa wieprzowego oraz produktów mlecznych, które nie zostały poddane pasteryzacji. Oto najważniejsze zasady zapobiegania zakażeniu:
- Dokładna obróbka termiczna mięsa – mięso powinno być gotowane, pieczone lub smażone w temperaturze zapewniającej eliminację bakterii.
- Unikanie surowych podrobów i jelit – zwłaszcza w przypadku wieprzowiny.
- Stosowanie wyłącznie mleka pasteryzowanego – unikanie spożywania mleka surowego lub źle przetworzonego.
- Mycie rąk – przed jedzeniem, po kontakcie ze zwierzętami oraz po obróbce mięsa.
- Higiena w kuchni – dokładne mycie i dezynfekcja powierzchni oraz narzędzi używanych do przygotowywania surowego mięsa.
- Bezpieczne korzystanie z wody – unikanie picia wody ze źródeł niekontrolowanych lub nieprzefiltrowanych.
Podsumowanie
Zakażenie bakterią yersinia jest przede wszystkim efektem spożycia skażonych produktów pochodzenia zwierzęcego oraz skażonej wody. Charakterystyczna zdolność bakterii do rozwoju w niskich temperaturach zwiększa ryzyko infekcji z produktów przechowywanych w lodówce. Najważniejszymi elementami profilaktyki są termiczna obróbka mięsa, pasteryzacja mleka oraz zachowanie wysokich standardów higieny podczas przygotowywania posiłków. Świadomość potencjalnych źródeł zakażenia oraz stosowanie się do zasad bezpieczeństwa pozwala skutecznie ograniczyć ryzyko zachorowania na yersiniozę.
Wykorzystane materiały
- https://diag.pl/pacjent/artykuly/jersinioza-jakie-sa-jej-objawy-badania-i-sposoby-leczenia/
- https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zakazne/jersinioza-objawy-leczenie-diagnostyka-i-powiklania/jtpbwqw
- https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/jersinioza-co-to-za-choroba-objawy-diagnostyka-sposoby-leczenia/
- https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-bakteryjne/165053,jersinioza
- https://apteka.superpharm.pl/poradnik/jersinioza-przyczyny-objawy-leczenie