Western blot to metoda, a nie jeden konkretny test
Osoba wpisująca w wyszukiwarkę pytanie „test Western blot gdzie można zrobić” powinna najpierw ustalić, jakiego zakażenia i jakiej klasy przeciwciał dotyczy badanie. Western blot, nazywany również immunoblotem, jest techniką laboratoryjną wykrywającą określone białka lub przeciwciała skierowane przeciw nim. Sama nazwa nie oznacza jednego uniwersalnego testu.
W diagnostyce najczęściej analizuje się próbkę krwi, ale zakres oznaczenia zależy od zlecenia i zastosowanego zestawu. Laboratoria oferują między innymi badania przeciwciał IgG lub IgM przeciw Toxocara, Toxoplasma albo drobnoustrojom wywołującym boreliozę. Wynik każdego z tych testów ma inne kryteria interpretacji, dlatego nie wystarczy wybrać badania opisanego ogólnie jako „Western blot”.
W uproszczeniu metoda polega na rozdzieleniu białek, przeniesieniu ich na membranę i sprawdzeniu, czy przeciwciała obecne w próbce pacjenta wiążą się z określonymi antygenami. Powstające prążki odpowiadają reakcjom z wybranymi składnikami. Ich znaczenie ocenia się według zasad właściwych dla danego testu, a nie na podstawie samej liczby widocznych prążków.
Gdzie można wykonać badanie Western blot?
Badanie można zwykle zamówić w laboratorium diagnostycznym lub placówce medycznej, a krew pobrać w punkcie pobrań. Nie każdy punkt oferuje jednak wszystkie rodzaje immunoblotu. Przed wizytą warto sprawdzić dostępność konkretnego oznaczenia w wybranej lokalizacji, ponieważ oferta może różnić się w zależności od miasta i placówki.
W Polsce przykładem jest ALAB, który oferuje wybrane badania Western blot w punktach pobrań, a dla części oznaczeń również pobranie w domu. Jutro Medical publikuje ofertę badania boreliozy IgG metodą Western blot w wybranych miastach. To przykłady, a nie gwarancja, że każda placówka danej sieci wykonuje każde oznaczenie. Przed rezerwacją należy potwierdzić, czy punkt pobiera materiał do dokładnie tego testu, który jest potrzebny.
Przed zakupem lub umówieniem pobrania sprawdź:
- dokładną nazwę badania, w tym patogen i klasę przeciwciał, na przykład IgG albo IgM;
- rodzaj wymaganego materiału oraz lokalizację punktu pobrań;
- czy potrzebne jest skierowanie lub wcześniejsza rejestracja;
- przewidywany termin wyniku i ewentualne przygotowanie do pobrania;
- cenę badania oraz osobną opłatę za pobranie.
Oferta i cennik mogą zmieniać się w czasie, dlatego najlepiej sprawdzić je bezpośrednio przed wizytą. Warto też upewnić się, czy podana cena obejmuje samo oznaczenie, czy również pobranie krwi.
Ile kosztuje Western blot i jakie badania są dostępne?
Cena zależy od rodzaju testu, laboratorium, miasta i ewentualnych opłat dodatkowych. Jako przykłady orientacyjne, w ofertach ALAB badanie Toxocara IgG Western blot było podawane w cenie 489 zł w wielu miastach, a Toxoplasma IgM Western blot w cenie 329 zł. Do kwoty może zostać doliczona opłata za pobranie, a cena promocyjna widoczna na stronie może być inna.
Jutro Medical podaje cenę 204 zł za badanie boreliozy IgG metodą Western blot. Oferta obejmuje placówki między innymi w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu, Gdańsku, Poznaniu, Łodzi, Katowicach, Lublinie i Białymstoku. Dostępność konkretnego testu należy potwierdzić w wybranej placówce. Podane kwoty są przykładami i nie powinny zastępować aktualnego cennika laboratorium.
Różnice w cenach wynikają między innymi z tego, że pod hasłem Western blot kryją się różne oznaczenia. Porównując oferty, upewnij się, że dotyczą tego samego patogenu i tej samej klasy przeciwciał. Samo porównanie nazwy metody może prowadzić do zestawienia badań, które odpowiadają na różne pytania diagnostyczne.
Jak wygląda Western blot w diagnostyce boreliozy?
W przypadku boreliozy Western blot bywa drugim etapem diagnostyki serologicznej, a nie samodzielnym testem przesiewowym. Standardowy algorytm rozpoczyna się od testu immunoenzymatycznego EIA albo testu immunofluorescencyjnego. Jeśli pierwszy wynik jest dodatni lub niejednoznaczny, wykonuje się drugi test, którym może być immunoblot. Wynik ujemny w pierwszym etapie zwykle nie wymaga przechodzenia do Western blot.
Istnieją także zmodyfikowane algorytmy dwustopniowe, w których drugi etap stanowi kolejny test EIA, a nie Western blot. Dlatego przed samodzielnym zakupem badania warto zapytać lekarza lub laboratorium o pełną ścieżkę diagnostyczną. Samodzielnie zamówiony immunoblot może nie odpowiadać zalecanemu postępowaniu i utrudnić interpretację wyniku.
Znaczenie mają również klasy przeciwciał i czas trwania objawów. Kryteria CDC dla boreliozy uznają wynik IgM immunoblot za dodatni przy co najmniej dwóch z trzech wskazanych prążków, a IgG przy co najmniej pięciu z dziesięciu. Są to kryteria konkretnego systemu diagnostycznego, a nie uniwersalna reguła dla wszystkich chorób, laboratoriów i zestawów testowych. Nie należy stosować ich samodzielnie do oceny wyniku z innego badania.
Jak interpretować wynik i kiedy porozmawiać z lekarzem?
Wynik Western blot należy rozpatrywać łącznie z objawami, czasem ich trwania i wcześniejszymi badaniami. Jeśli test wykonano wcześnie, organizm może nie wytworzyć jeszcze wykrywalnego poziomu przeciwciał. Z drugiej strony przeciwciała mogą utrzymywać się po przebytej infekcji. Z tego powodu dodatni wynik nie zawsze oznacza aktywne zakażenie, a ujemny nie powinien być interpretowany bez uwzględnienia momentu pobrania i sytuacji klinicznej.
Przed badaniem ustal, czego dotyczy zlecenie: konkretnego patogenu, IgG lub IgM, a w przypadku boreliozy także miejsca testu w algorytmie diagnostycznym. Następnie potwierdź dostępność w punkcie pobrań, wymagania dotyczące skierowania i aktualny koszt. Po otrzymaniu wyniku omów go z lekarzem, który może zestawić go z objawami i zdecydować, czy potrzebne są dalsze badania.
Wykorzystane materiały
- https://www.cdc.gov/lyme/hcp/diagnosis-testing/index.html
- https://ndc.services.cdc.gov/case-definitions/lyme-disease-2022/
- https://www.lyme.health.harvard.edu/diagnosis-and-testing/
- https://wwwnc.cdc.gov/eid/syn/en/article/22/7/15-1694.htm
- https://www.alab.pl/badanie/toxocara-igg-western-blot